Kort antwoord: De doorgestreepte prijs die je ziet is bijna nooit de prijs die ooit gangbaar was. De adviesprijs is een strategisch instrument van de fabrikant, bedoeld om kortingen groter te laten lijken dan ze zijn. De marktprijs is wat je werkelijk betaalt. Negeer de doorgestreepte prijs en vergelijk altijd de kale verkoopprijs bij minimaal drie retailers.
Wat is een adviesprijs en wie bepaalt die?
De adviesprijs, ook wel aanbevolen verkoopprijs of UVP genoemd, wordt vastgesteld door de fabrikant. Het is het bedrag waarvoor de producent adviseert dat het product verkocht wordt. Maar let op het woord: het is een advies, geen verplichting.
In de praktijk is de adviesprijs een strategisch instrument. Fabrikanten zetten deze bewust hoger dan de verwachte verkoopprijs. Waarom? Omdat het de retailer ruimte geeft om "korting" te tonen. Een televisie met een adviesprijs van €1.299 die overal voor €999 wordt verkocht, geeft elke webshop de kans om te pronken met "23% korting!" terwijl €999 gewoon de gangbare straatprijs is.
Dit is geen uitzondering. Het is de standaard. Bij elektronica, witgoed en consumentenproducten ligt de adviesprijs vrijwel altijd 15% tot 40% boven de prijs waarvoor het product daadwerkelijk wordt verhandeld.
De marktprijs: wat betaal je écht?
De marktprijs is het bedrag waarvoor een product in de praktijk wordt verkocht door de meerderheid van de retailers. Dit is de prijs die je ziet als je hetzelfde product bij drie tot vijf verschillende webshops vergelijkt. Waar de adviesprijs statisch is, vastgesteld bij de lancering en zelden aangepast, beweegt de marktprijs continu op basis van vraag, aanbod en concurrentie.
Het probleem: webshops tonen bijna nooit de marktprijs als referentie. Ze tonen de adviesprijs. En dat is precies waar de misleiding zit. Jij denkt dat je bespaart ten opzichte van de "echte" prijs. In werkelijkheid bespaar je ten opzichte van een fictief bedrag dat al bij de productlancering was opgeblazen. Wil je weten hoe je dit soort nep-aanbiedingen stap voor stap ontmaskert? We hebben er een complete gids voor geschreven.
Adviesprijs vs. marktprijs: het verschil in de praktijk
De onderstaande tabel laat zien hoe retailers dezelfde situatie framen en wat er werkelijk aan de hand is.
| Wat de retailer toont |
Wat het werkelijk betekent |
| "Was €599, nu €399 — 33% korting" |
De €599 is de adviesprijs van de fabrikant. De gangbare marktprijs was al maanden €399. |
| "Adviesprijs €1.299, jij betaalt €999" |
Het product is nooit voor €1.299 verkocht. €999 is de normale straatprijs bij alle grote webshops. |
| "Laagste prijs in 30 dagen: €449" |
Voldoet aan de Omnibus-richtlijn, maar de adviesprijs van €699 staat er nog steeds naast als extra anker. |
| "Black Friday deal: van €799 voor €599" |
In oktober was de prijs tijdelijk verhoogd naar €799. De €599 is de normale marktprijs van voor de verhoging. |
Hoe het anchoring-effect je koopgedrag stuurt
Het verschil tussen adviesprijs en marktprijs is niet zomaar een cijfertje. Het is een psychologisch wapen. In de gedragseconomie heet dit het anchoring-effect: het eerste getal dat je ziet, wordt het anker waartegen je alle volgende informatie afweegt.
Zodra je die doorgestreepte €599 ziet, codeert je brein dit als de "waarde" van het product. De €399 daaronder voelt dan als een koopje, ongeacht wat het product werkelijk waard is. De Consumentenbond beschrijft hoe retailers dit soort prijspsychologie inzetten en waar de grens ligt tussen verleiden en misleiden. Benieuwd hoe diep dit psychologische prijsmechanisme gaat? Het gaat verder dan alleen de adviesprijs.
De Omnibus-richtlijn: wat mag en wat niet bij "van-voor" prijzen?
Sinds mei 2022 moeten webshops bij een kortingsactie de laagste prijs tonen die zij in de afgelopen 30 dagen voor dat product hebben gehanteerd. Dit is vastgelegd in EU-richtlijn 2019/2161 (de Omnibus-richtlijn). De ACM-leidraad bescherming online consument legt precies uit hoe deze regel in de praktijk werkt en wanneer een webshop de grens overschrijdt.
Maar er zit een gat in de regelgeving. De adviesprijs valt buiten deze regel. Een webshop mag altijd de adviesprijs van de fabrikant tonen als referentie, ongeacht of het product ooit voor dat bedrag is verkocht. Het gevolg: je ziet soms twee doorgestreepte prijzen, de adviesprijs én de laagste prijs in 30 dagen, en het wordt alleen maar verwarrender.
De vuistregel is simpel: negeer de doorgestreepte prijs. Kijk uitsluitend naar het bedrag dat je daadwerkelijk betaalt en vergelijk dat met de historische marktprijs.
Adviesprijs vs. marktprijs: zo achterhaal je de echte prijs
Vergelijk bij minimaal drie retailers. De gemiddelde verkoopprijs bij de drie tot vijf grootste webshops ís de marktprijs. Niet de doorgestreepte adviesprijs, niet het kortingspercentage: het kale gemiddelde.
Check de prijsgeschiedenis. Een product dat vandaag "van €799 voor €599" gaat, klinkt scherp. Maar als datzelfde product drie maanden geleden voor €549 werd verkocht, betaal je nu meer dan de historische bodemprijs. Zonder prijsgeschiedenis ben je blind. Lees hoe Bol.com, Coolblue en MediaMarkt elk anders omgaan met van-voor-prijzen.
Wantrouw extreme kortingspercentages. Een korting van 40% of meer op merkproducten komt zelden voor zonder reden. Vaak is de "van-prijs" de adviesprijs die nooit de werkelijke verkoopprijs was, of gaat het om een uitloopmodel dat plaatsmaakt voor een opvolger.
Stel een prijsalert in op een realistisch bedrag. Bepaal op basis van de marktprijs wat het product je waard is. Een prijsalert werkt als een emotieloos filter: je krijgt pas bericht als de prijs écht zakt, niet als een webshop creatief rekent met een adviesprijs.
Conclusie: adviesprijs vs. marktprijs bepaalt of je écht bespaart
Adviesprijs vs. marktprijs is het verschil tussen een slimme aankoop en een marketingtruc. De doorgestreepte prijs op je scherm is geen gunst: het is een anker dat ontworpen is om je meer te laten betalen dan nodig. De volgende keer dat je een korting ziet, stel jezelf dan één vraag: ten opzichte van wát is dit een korting? Wil je het eerlijke antwoord op die vraag? Stel een prijsalert in en laat de data voor je werken, niet de retailer.
Dit artikel bevat mogelijk affiliate links. Klik je via een link op onze site door naar een webwinkel en doe je daar een aankoop? Dan ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding. Voor jou verandert er niets aan de prijs.