Het recht op reparatie gaat fabrikanten verplichten om kapotte apparaten te repareren, ook na de garantie. EU-lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk 31 juli 2026 in nationale wetgeving omzetten, maar in Nederland is de wet nog niet van kracht: het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer, en inwerkingtreding wordt eind 2026 verwacht.
Los daarvan blijft de praktische vraag hetzelfde: repareren of vervangen? Of repareren loont, reken je uit met vijf dingen: wat de reparatie kost, hoeveel jaar je het apparaat daarna nog verwacht te gebruiken, wat een vervanger nu kost, wat het verschil in stroom- en waterverbruik is, en hoe lang de fabrikant het apparaat nog ondersteunt.
Een recht uitoefenen is namelijk niet hetzelfde als een slimme financiële keuze maken. In dit artikel staat wat er precies verandert, en daarna de drie vragen die je helpen kiezen.
Wat verandert er door het recht op reparatie in 2026?
Het recht op reparatie verplicht fabrikanten om bepaalde elektrische apparaten te repareren, ook nadat de wettelijke garantieperiode is verlopen. De regels komen uit EU-richtlijn 2024/1799, die lidstaten uiterlijk 31 juli 2026 in nationale wetgeving moesten omzetten. Nederland haalde die datum niet: het wetsvoorstel ligt bij de Tweede Kamer, en de verwachting is dat de wet eind 2026 in werking treedt. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) houdt de tijdlijn bij.
Zodra de wet van kracht is, betekent dit concreet:
- Binnen de garantie: ga je nog steeds naar de verkoper, die verplicht is gratis te repareren.
- Na de garantie: kun je voortaan bij de fabrikant aankloppen voor reparatie tegen een redelijke prijs.
- Reserveonderdelen: fabrikanten zijn verplicht die beschikbaar te stellen, aan consumenten én onafhankelijke reparateurs.
- Garantieverlenging: kies je voor reparatie binnen de garantieperiode, dan wordt die eenmalig met twaalf maanden verlengd.
De regels gelden voor een vaste lijst producten: wasmachines, drogers, vaatwassers, koelkasten, stofzuigers, smartphones, tablets en televisies, plus de accu's van e-bikes en e-steps. De lijst kan de komende jaren worden uitgebreid. De richtlijn voorziet daarnaast in een Europees onlineplatform waarop je reparateurs kunt vinden.
Recht op reparatie betekent niet dat repareren altijd slim is
De wet geeft je het recht om te repareren. Maar fabrikanten mogen een "redelijke vergoeding" vragen. Wat redelijk is, wordt niet wettelijk vastgelegd. Vraag bij een schermreparatie van een paar jaar oude smartphone daarom ook wat een refurbished exemplaar van datzelfde toestel kost, en leg de bedragen naast elkaar. Let bij refurbished op de gradering, de accucapaciteit en de garantie; wat een aanbieder controleert, verschilt.
Of een nieuw apparaat zuiniger genoeg is om vervangen te rechtvaardigen, verschilt per soort. Milieu Centraal noemt repareren bij wasmachines en vaatwassers bijna altijd de beste keuze, omdat ze niet veel zuiniger zijn geworden. Bij koelkasten en vriezers van tien jaar of ouder is vervangen door een zuinig model volgens Milieu Centraal juist beter voor het milieu. Bij smartphones, tablets en laptops raadt Milieu Centraal aan ze zo lang mogelijk te gebruiken.
Repareren of vervangen: de beslissingstabel
Een vaste grens, zoals "repareer als het minder dan de helft van de nieuwprijs kost", werkt niet voor elk apparaat: hoeveel jaren je met een reparatie nog wint, verschilt per staat en per defect. Leg daarom deze vijf dingen naast elkaar.
| Wat je vergelijkt | Waar je het vindt | Let op |
|---|
| Reparatiekosten | De offerte van de reparateur | Inclusief voorrijkosten; vraag ook naar de garantie op de reparatie |
| Extra gebruiksjaren | Je eigen inschatting | Vraag de reparateur hoe de rest van het apparaat ervoor staat |
| Vervangingsprijs | De actuele prijs van een vergelijkbaar model, nieuw of refurbished | Vergelijk bij meerdere winkels, niet met de adviesprijs |
| Verbruik | Het energielabel of het opgegeven verbruik van beide modellen | Bij koelkasten en vriezers kan het verschil groot zijn, bij wasmachines en vaatwassers minder |
| Ondersteuning | Het updatebeleid van de fabrikant bij smartphones, tablets en laptops; de beschikbaarheid van onderdelen bij witgoed | Een toestel zonder beveiligingsupdates is een veiligheidsrisico |
Een rekenvoorbeeld met aannames. Een vergelijkbare vaatwasser, de Bosch Serie 6 SMS6ECI12E, kostte op 4 oktober €899 bij bol.com (verkoper bol.com) en €1.069 bij Coolblue. Stel dat een reparatie €250 kost en je verwacht het oude apparaat daarna nog drie jaar te gebruiken: dan betaal je ongeveer €83 per extra jaar. Verwacht je tien jaar met de nieuwe, dan kost die ongeveer €90 per jaar. In dit voorbeeld is repareren dus iets goedkoper, tenzij het oude apparaat duidelijk meer verbruikt of je verwacht dat er snel iets anders kapotgaat. Verander één aanname, bijvoorbeeld maar één extra jaar, en de uitkomst draait om. Hoe de prijs van vaatwassers per winkel verschilt, zie je in ons artikel over vaatwassers.
Voor de vervangingswaarde gebruik je de actuele marktprijs, niet de adviesprijs van een nieuw topmodel; dat laatste maakt reparatie kunstmatig aantrekkelijk. Hoe de adviesprijs verschilt van de werkelijke marktprijs legt dat mechanisme precies uit.
Drie vragen die bepalen of je repareert of vervangt
1. Hoeveel kost de reparatie ten opzichte van een vergelijkbaar product?
Reken de reparatie om naar kosten per extra gebruiksjaar en leg dat naast wat een vervanger per jaar kost. Vergelijk met de actuele marktprijs inclusief refurbished opties, niet met de adviesprijs van een nieuw topmodel. Vraag wat de diagnose kost en wat de reparatie kost, zodat je beide bedragen kent voordat je opdracht geeft.
2. Hoe oud is het apparaat en hoelang gaat het nog mee?
Een wasmachine van drie jaar repareren is heel anders dan een van tien jaar. Hoe minder jaren je na de reparatie nog verwacht, hoe hoger de kosten per extra gebruiksjaar. Schat eerlijk in hoeveel jaar het apparaat na de reparatie nog meegaat, en vraag de reparateur of de rest in goede staat is.
3. Wat doet een nieuw model dat het oude niet doet?
Bij koelkasten en vriezers kan een nieuw model veel zuiniger zijn; vergelijk het verbruik op het energielabel van beide. Bij wasmachines en vaatwassers is dat verschil kleiner. Voor stofzuigers bestaat geen Europees energielabel meer: vergelijk daar accuduur, een vervangbare accu en de resultaten in onafhankelijke tests. Bij smartphones en tablets ligt dat anders. Een toestel zonder beveiligingsupdates is een veiligheidsrisico, ongeacht of het technisch nog werkt. Die vraag weegt daar dus zwaarder dan de reparatiekosten.
Wanneer repareren de juiste keuze is
Repareren ligt voor de hand als de kosten per extra gebruiksjaar lager uitvallen dan die van een vervanger, als het defect eenmalig en duidelijk omschreven is in plaats van een symptoom van slijtage, en als de fabrikant het apparaat nog ondersteunt met updates of onderdelen. In die gevallen is repareren meestal de voordeligere keuze, en volgens Milieu Centraal bij wasmachines en vaatwassers ook de duurzamere.
Besluit je toch te vervangen? Zo gebruik je een prijsalert
Na een defect wil je snel weer een werkend apparaat, en dan is de verleiding groot om te kopen zonder te vergelijken. Zodra het recht op reparatie geldt, krijg je na de garantieperiode een extra mogelijkheid om reparatie af te dwingen. Gebruik de tijd die een offerte kost om ook de actuele vervangingsprijs te controleren. Besluit je te vervangen, stel dan direct een prijsalert in op het model dat je wilt, nieuw of refurbished; hoe je dat instelt en op welk bedrag, staat in wat een prijsalert is en hoe je hem instelt.
Dit artikel bevat mogelijk affiliate links. Klik je via een link op onze site door naar een webwinkel en doe je daar een aankoop? Dan ontvangen wij mogelijk een kleine vergoeding. Voor jou verandert er niets aan de prijs.